Turnir cədvəli qısaltmaları O, Q, H, M nə deməkdir?

Turnir cədvəli qısaltmaları futbol liqalarının cədvəllərində komandaların göstəricilərini qısa formada verən işarələrdir. Turnir cədvəli qısaltmaları arasında ən çox görünənlər O, Q, H, M hərfləridir və bunlar ardıcıl olaraq oyun, qalibiyyət, heç-heçə və məğlubiyyət sayını göstərir. Bu sütunlar komandanın topladığı xalı hesablamağa və sıralamadakı yerini anlamağa kömək edir.

Ən çox işlənən turnir cədvəli qısaltmaları O, Q, H, M

O, Q, H, M müvafiq olaraq oynadığı oyun, qalibiyyət, heç-heçə və məğlubiyyət deməkdir.

O nədir?

O komandanın turnirdə keçirdiyi oyun sayıdır. Məsələn, 10 turdan sonra O 10 yazılıbsa, bu komanda 10 matç oynayıb.

Q nədir?

Q komandanın qazandığı oyun sayıdır. Hər qələbə standart qaydada 3 xal gətirir, Q nə qədər çoxdursa, xal ehtiyatı da bir o qədər artır.

H nədir?

H komandanın heç-heçə bitirdiyi oyun sayıdır. Hər heç-heçə üçün 1 xal yazılır, bu da xüsusən sıx liqalarda yer uğrunda ciddi fərq yarada bilər.

M nədir?

M komandanın məğlub olduğu oyun sayıdır. Məğlubiyyətə görə xal verilmir, buna görə Q və H xallarının tarazlığı sıralamada əsas rol oynayır.

Xal necə hesablanır və sıra necə müəyyənləşir

Müasir futbolda xal hesablanması 3-1-0 sisteminə əsaslanır. Qələbə 3 xal, heç-heçə 1 xal, məğlubiyyət 0 xal deməkdir.

• Xal hesabı belə çıxarılır, Q x 3 üstəgəl H x 1.
• O hər zaman Q üstəgəl H üstəgəl M bərabərliyi ilə yoxlanır.
• Xal bərabər olduqda çox vaxt bu ardıcıllıq tətbiq edilir, qol fərqi, vurulan qollar, ikitərəfli oyunların nəticəsi, ən sonda isə pley-off oyunu və ya püşk. Dəqiq qayda turnirdən asılıdır və rəsmi reqlamentlə müəyyənləşir.

Digər turnir cədvəli qısaltmaları

Turnirdən asılı olaraq cədvəldə bu qısaltmalar da görünür.

• X və ya PTS, komandanın topladığı xal.
• VQ və ya GF, vurulan qolların sayı.
• BQ və ya GA, buraxılan qolların sayı.
• QF, TF və ya GD, qol fərqi. Vurulan qollar çıxılsın buraxılan qollar.
• E və S bölmələri, ev və səfər oyunları üzrə ayrıca O, Q, H, M göstəriciləri.
• Forma xətləri, son oyunların nəticəsi Q, H, M hərfləri ilə ardıcıl şəkildə.
• UEFA və ya digər beynəlxalq cədvəllərdə ingiliscə qısaltmalar geniş yayılıb, məsələn Pld, W, D, L, GF, GA, GD, Pts.

Qeyd, qısaltmalar ölkələr və saytlar üzrə xırda fərqlərlə dəyişə bilər. Eyni məna başqa hərflərlə verilə bilər, əsas izah adətən cədvəlin yuxarısında göstərilir.

Nümunə ilə izah

Aşağıdakı nümunə O, Q, H, M və xalı necə oxumağı göstərir. Tutaq ki, komandanın O 12, Q 7, H 3, M 2 yazılıb. Xal hesabı 7 x 3 üstəgəl 3 x 1 bərabərdir 24 xal. Top fərqi və digər meyarlar bərabər xal olduqda yerin təyininə təsir edir. Məsələn, 24 xalı olan iki komandadan biri 20-10 qalığına, digəri 18-12 qalığına malikdirsə, 20-10 olan komanda daha yuxarıda qərarlaşır.

Analitik göstəricilər matç səhifələrində ayrıca verilə bilər. Məsələn, xG adlı göstərici qol fürsətlərinin keyfiyyətini ölçür, bu cədvəl sütunu deyil, əlavə analiz vasitəsidir. İstəsəniz ətraflı izahı oxuya bilərsiniz, https://gettosport.com/az/bloq/idman-lugeti/xg-nedir

Turnir cədvəli qısaltmaları haqqında tez-tez verilən suallar

O, Q, H, M cəmi necə yoxlanılır?

O həmişə Q üstəgəl H üstəgəl M bərabər olmalıdır. Hər turdan sonra bu bərabərliyi yoxlamaq cədvəlin düzgün hesablandığını görməyə kömək edir.

Qol fərqi necə hesablanır?

Qol fərqi vurulan qolların sayından buraxılan qolların sayı çıxılaraq tapılır. Məsələn, 25 qol vurub 18 qol buraxan komandanın qol fərqi 7 olacaq.

Xal bərabər olanda hansı ardıcıllıq işləyir?

Çox liqada əvvəlcə qol fərqinə, sonra vurulan qollara, sonra isə ikitərəfli oyunlara baxılır. Bəzi turnirlərdə başabaş nəticə qol fərqindən əvvəl gələ bilər, buna görə rəsmi reqlamentə diqqət etmək lazımdır.

E və S sütunları nə üçündür?

E ev oyunlarını, S səfər oyunlarını göstərir və bu bölmələrdə O, Q, H, M ayrılıqda hesablanır. Beləliklə, komandanın evdə və səfərdə nə dərəcədə güclü olduğunu ayrıca görmək mümkündür.

Turnir cədvəli qısaltmaları ölkədən ölkəyə dəyişir?

Bəli, məna eyni qalsa da hərflər və işarələr dəyişə bilər. Məsələn, Azərbaycan dilli cədvəldə VQ və BQ yazılan yerdə ingiliscə cədvəldə GF və GA görünə bilər.

Heç-heçəyə görə 3 xal verilən yarış var?

Standart qayda 3-1-0 sistemidir, heç-heçəyə görə 1 xal verilir. Alternativ xal sistemləri çox nadirdir və adətən peşəkar liqalarda tətbiq edilmir.

Qısaltmalar yalnız liqalarda olur, kuboklarda necə?

Kubok yarışlarında cədvəl olmaya da bilər, pley-off formatı işlədilir. Qrup mərhələsi olan kuboklarda isə eyni qısaltmalar istifadə edilir, sadəcə dilləri fərqli ola bilər.

Forma bölməsindəki Q H M hərfləri nə deməkdir?

Forma xətti son oyunların nəticəsini göstərir, Q qələbə, H heç-heçə, M məğlubiyyət deməkdir. Bu, komandanın hazırkı vəziyyətini sürətlə görməyə kömək edir.

Turnir cədvəli qısaltmaları düzgün oxunduqda liqanı bir baxışda anlamağa imkan verir və azarkeş üçün ən lazımlı informasiya xəritəsidir.