Penalti qaydaları nə vaxt verilir necə vurulur
Penalti qaydası futbolda müdafiə edən komandanın öz cərimə meydançasında ciddi qayda pozuntusu etdiyi zaman top oyunda ikən təyin olunan 11 metr zərbəsidir. Zərbə cərimə nöqtəsindən vurulur və yalnız qapıçı müdafiə edir.
Penalti qaydası nə vaxt tətbiq olunur
Penalti, müdafiə edən komandanın öz cərimə meydançasında top oyunda ikən birbaşa cərimə zərbəsi ilə cəzalandırılan pozuntu etdikdə verilir. Buraya ayaq ilişdirmək, itələmək, ayaqla kobud müdaxilə, rəqibi saxlamaq və qolla nəticələnə biləcək əl ilə oynamaq daxildir. Öz cərimə meydançasında qapıçı üçün əl ilə oynamaq pozuntu sayılmır. Ofsayd qaydasının pozulması penalti ilə yox, dolayı cərimə ilə cəzalandırılır, ofsaydın nə olduğunu sadə dillə izahı burada var https://gettosport.com/az/bloq/qaydalar/ofsayd-nedir.
Penalti qaydası üzrə zərbə necə icra olunur
Penalti top cərimə nöqtəsinə qoyulduqdan və hakim işarə verdikdən sonra vurulur. Zərbə qabağa doğru endirilməlidir və top aydın şəkildə hərəkətə keçən kimi oyun başlayır. Zərbəni yalnız əvvəlcədən müəyyən edilmiş oyunçu endirir, top başqa oyunçuya dəymədən həmin oyunçu yenidən toxuna bilməz.
- Top cərimə nöqtəsində sabit dayanmalıdır və bütün oyunçular hazır vəziyyətdə olmalıdır.
- Qapıçı dirəklər arasında xətt üzərində dayanır və zərbə anında ən azı bir ayağının xəttlə təması və ya xətt üzərində olması tələb olunur.
- Digər oyunçular cərimə meydançasının və cərimə qövsünün kənarında, topdan ən azı 9.15 metr uzaqda dayanmalıdır.
- Hakim fit verdikdən sonra icazə verilir, fitdən əvvəl vurulan zərbə təkrarlanır.
- Zərbədən sonra top dirəkdən və ya qapıçıdan qayıda bilər, bu halda ribaund oyundadır və istənilən oyunçu oynaya bilər.
Qapıçı və digər oyunçular üçün penalti qaydası
Qapıçı yalnız top vurulan ana qədər eninə hərəkət edə bilər, xətti tərk edib qabağa atılmaq olmaz. Hücum və müdafiə edən futbolçular zərbə anına qədər cərimə meydançasına və qövsa daxil ola bilməz. Qapıçı xətti vaxtından əvvəl tərk edib zərbəni xilas edərsə çox vaxt zərbə təkrarlanır, təkrarlanan pozuntu intizamla da cəzalandırıla bilər. Hücumçular zərbə anından əvvəl içəri girsə və qol olsa adətən təkrar, qol olmasa müdafiə edən komanda üçün dolayı cərimə verilir.
İhlallar və təkrar zərbə qərarları
Penalti zamanı kənara girmək və ya başqa pozuntular nəticəni kim pozubsa ona görə dəyişir. Ən çox görülən halların qısa xülasəsi belədir.
- Yalnız müdafiə edən komanda pozub, top qapıya daxil olubsa qol qüvvədədir.
- Yalnız müdafiə edən komanda pozub, top qapıya daxil olmayıbsa zərbə təkrarlanır.
- Yalnız hücum edən tərəf pozub, top qapıya daxil olubsa zərbə təkrarlanır.
- Yalnız hücum edən tərəf pozub, top qapıya daxil olmayıbsa müdafiə edən tərəf üçün dolayı cərimə verilir.
- Hər iki tərəf eyni anda pozubsa zərbə təkrarlanır.
- Vuran oyunçu fitdən sonra qeyri-qanuni fint edibsə və ya topa iki dəfə toxunubsa dolayı cərimə verilir, qol ləğv olunur.
Penaltidə fint, dayanma və ikinci toxunuş
Penaltidə qaçış zamanı fint etmək olar, lakin qaçışı bitirib zərbəyə keçdikdən sonra saxta hərəkət etmək qayda pozuntusudur. Zərbəni endirən oyunçu top başqa oyunçuya və ya dirəyə dəymədən ona ikinci dəfə toxuna bilməz, bu halda dolayı cərimə verilir. Zərbə fitdən əvvəl vurularsa və ya top qabağa yox, yana və ya arxaya oynanarsa qərar pozuntunun xarakterinə görə dəyişir və çox vaxt təkrar zərbə və ya dolayı cərimə olur.
Oyundakı penalti ilə penalti seriyası arasındakı fərq
Oyundakı penalti ribaundla davam edən adi epizoddur. Penalti seriyasında isə hər zərbə ayrıca epizoddur və ribaund yoxdur. Seriyada qapıçı xilas edirsə və ya top dirəkdən qayıdırsa epizod bitmiş sayılır. Seriyada card və qayda tətbiqləri bənzərdir, lakin yalnız vuran və qapıçı iştirak edir və komanda siyahısına uyğun ardıcıllıq gözlənilir.
VAR penalti epizodlarını necə yoxlayır
VAR aydın və açıq səhv ehtimalı olduqda penalti qərarlarına müdaxilə edir. Penalti verilməyən aydın qayda pozuntusu, səhv verilən penalti, zərbədən əvvəl cərimə meydançasına kənara girmə kimi yoxlanıla bilən məqamlar var. Sistemin necə işlədiyini daha detallı burada oxuya bilərsiniz https://gettosport.com/az/bloq/qaydalar/var-nedir.
Penalti qaydası haqqında tez-tez verilən suallar
Penalti qaydası ilə cərimə zərbəsi arasındakı fərq nədir?
Penalti 11 metrdən birbaşa qola zərbədir və yalnız qapıçı müdafiə edir. Cərimə zərbəsi isə pozuntu yerindən icra olunur, divar qurulur və komanda istədiyi kombinasiyanı oynaya bilər.
Penaltidə ofsayd olur?
Zərbə anında ofsayd tətbiq edilmir, çünki yalnız vuran və qapıçı aktivdir. Ribaunddan sonra epizod normal oyuna keçir və həmin anda ofsaydda olan futbolçu müdaxilə edərsə ofsayd cərimə olunur.
Qapıçı zərbə anında xətti tərk etsə nə baş verir?
Qapıçı zərbə anında ən azı bir ayağını xətt üzərində saxlamalıdır. Bu tələb pozular və zərbə xilas edilərsə adətən təkrar zərbə verilir, təkrarlanan hallarda intizam tədbiri də görülə bilər.
Penaltini vuran oyunçu dayanıb fint etsə icazəlidirmi?
Qaçış zamanı fint etmək olar, lakin qaçışı bitirib vurmaq ərəfəsində qəfil dayanıb qapıçını aldatmaq qayda pozuntusudur. Bu halda qol ləğv edilə və dolayı cərimə təyin oluna bilər.
Zərbə dirəkdən qayıtsa vuran oyunçu yenidən vura bilər?
Bəli, top dirəkdən və ya qapıçıdan qayıdarsa ribaund oyundadır və vuran oyunçu davam edə bilər. Yeganə istisna top başqa oyunçuya və ya dirəyə dəymədən dərhal eyni oyunçuya qayıtmasıdır ki, bu ikiqat toxunuş sayılır.
Penalti fitdən əvvəl vurulsa nə qərar verilir?
Hakim fitindən əvvəl icra olunan zərbə sayılmır. Epizod vəziyyətə görə təkrarlanır və ya dolayı cərimə ilə cəzalandırıla bilər.
Penalti nə vaxt verilir sualının ən tipik cavabı nədir?
Penalti, müdafiə edən komandanın öz cərimə meydançasında top oyunda olarkən birbaşa cərimə zərbəsi ilə cəzalandırılan pozuntu etdikdə verilir. Məsələn itələmə, saxlamayla əngəlləmə və əl ilə oynama kimi hallar penaltidir.
Penalti seriyasında qapıçı erkən tərpənsə nəticə necə olur?
Qapıçı xətti vaxtından əvvəl tərk edərsə və zərbə qolla nəticələnməzsə zərbə adətən təkrarlanır. Seriyada ribaund olmadığı üçün qərar yalnız həmin zərbənin nəticəsinə təsir edir.