Sarı və qırmızı vərəqə: hansı hallarda göstərilir?

Qırmızı vərəqə futbolda oyunçunun oyundan birbaşa və ya ikinci sarıdan sonra kənarlaşdırılmasıdır. Sarı vərəqə xəbərdarlıqdır, qırmızı isə ağır qayda pozuntuları, zorakı hərəkətlər və aydın qol imkanının qəsdən pozulması kimi hallarda verilir. Hakim qərarı epizodun ağırlığına, niyyətə və topa oynama cəhdinə görə verir.

Hansı hallarda qırmızı vərəqə göstərilir?

Qırmızı vərəqə aşağıdakı hallarda göstərilir.

• Ağır təhlükəli oyun. Rəqibin təhlükəsizliyini ciddi təhlükəyə atan, topa yox, rəqibə gedən, dişlənişli və ya ayağı dik basılmış müdaxilə.
• Zorakı davranış. Top uğrunda olmayan zərbə, dirsəkləmə, təpik, başla vurma və ya itələmə ilə yıxma.
• Tüpürmək və ya dişləmək. Rəqibə və ya istənilən şəxsə tüpürmək və ya dişləmək birbaşa qırmızıdır.
• Təhqiramiz, alçaldıcı, kobud söz və ya jest. Hakimə, rəqibə və ya hər kəsə qarşı bu davranış kənarlaşdırma ilə bitir.
• Aydın qol imkanının qəsdən pozulması. Məsələn, qol xəttində qapıçı olmayan oyunçunun topu qəsdən əllə saxlaması və ya son ümid faulu ilə hücumçunu dayandırması.
• Eyni oyunda ikinci sarıdan sonra qırmızı. İki xəbərdarlıq avtomatik kənarlaşdırma ilə nəticələnir.

Real nümunə kimi 2010 Dünya Kubokunda Uruqvay Qana oyununda Luis Suares qol xəttində topu əllə saxladı, qırmızı vərəqə aldı və penalti verildi. Penalti qaçırıldığı üçün oyun uzandı və Uruqvay növbəti mərhələyə çıxdı.

Sarı və qırmızı vərəqə arasındakı fərq

Sarı vərəqə xəbərdarlıqdır, qırmızı vərəqə isə dərhal meydandan kənarlaşdırmadır. İki sarı vərəqə cəmi ilə qırmızı verilir və həmin oyunçu oyuna qayıda bilmir. Birbaşa qırmızı daha ağır hərəkətlər üçündür və cəzası adətən daha sərt olur.

Penalti epizodlarında qırmızı vərəqə necə tətbiq olunur?

Penalti verilən epizodda müdafiəçi topa oynamağa dürüst cəhd edibsə, aydın qol imkanı pozulsa belə çox vaxt sarı göstərilir, qırmızı verilmir. Əgər müdaxilə topa oynamaq niyyəti olmadan tutulma, itələmə, çəkib saxlama ilədirsə və ya qol xəttində qəsdən əl ilə qolun qarşısı alınırsa qırmızı mütləq verilir.

• Qapıçı ilə təkbətək hücumçuya ayaqla topa müdaxilə cəhdi zamanı penalti və sarı daha uyğundur.
• Tutmaq, çəkmək, itələmək və ya qəsdən əl ilə qolun qarşısını almaq penalti və qırmızı ilə cəzalandırılır.
• Penalti zonası kənarında son ümid faulu həmişə qırmızıdır.
• Ətraflı üçün Penalti qaydası səhifəsinə baxa bilərsiniz, burada zərbənin icrası və təkrarı da izah olunub. https://gettosport.com/az/bloq/qaydalar/penalti-qaydasi

Qırmızı vərəqədən sonra nə baş verir?

Qırmızı alan oyunçu meydanı tərk edir və komanda oyunu bir nəfər az davam etdirir. Əvəzləmə ilə meydandakı say bərpa edilmir, yalnız taktiki dəyişiklik mümkündür.

• Qapıçı qırmızı alsa, komanda dərhal əvəzləmə edib yeni qapıçı daxil edə və ya meydandakı bir oyunçuya qapıçı əlcəyi verə bilər.
• Kənarlaşdırılan oyunçu texniki zonaya qayıda bilməz və adətən növbəti oyunlara da cəza alır.
• Cəzanın uzunluğu turnirin intizam qaydalarına bağlıdır, yüngül hallarda minimum 1 oyun, zorakı davranışda ən azı 3 oyun və daha çox.

VAR qırmızı vərəqəyə necə təsir edir?

VAR yalnız mümkün birbaşa qırmızı vərəqə epizodlarını yoxlayır, ikinci sarı vərəqəni yoxlamır. Hakimə açıq və aşkar səhv göründükdə monitor yanında baxış tövsiyə olunur və qərar dəyişdirilə bilər.

• VAR ağır təhlükəli oyun, zorakı davranış, tüpürmək, dişləmək və aydın qol imkanının pozulması kimi epizodları qiymətləndirir.
• Eyni epizod üçün sarını qırmızıya yüksəltmək mümkündür, amma ikinci sarının özü VAR mövzusu deyil.
• VAR mexanizmi haqqında geniş izahı bu bələdçidə tapa bilərsiniz. https://gettosport.com/az/bloq/qaydalar/var-nedir

Aydın qol imkanı nə sayılır?

Aydın qol imkanı hakim tərəfindən dörd meyarla qiymətləndirilir.

• Qapıya məsafə, yəni hücumçu nə qədər yaxın idi.
• Oyunun istiqaməti, hücumçunun hərəkəti qapıya doğru idimi.
• Topa nəzarət imkanı, yəni topu saxlamaq və idarə etmək ehtimalı.
• Müdafiəçilərin sayı və mövqeyi, son müdafiəçilər yetişə biləcəkdimi.

Bu meyarlardan bəziləri dəqiqdirsə və pozuntu olursa qırmızı verilə bilər. Ofsayd pozuntusu isə təkcə texniki qayda pozuntusudur və kartlıq deyil, mövzu ilə bağlı ayrıca izaha baxa bilərsiniz. https://gettosport.com/az/bloq/qaydalar/ofsayd-nedir

Qırmızı vərəqə haqqında tez-tez verilən suallar

Ofsayda görə qırmızı vərəqə verilirmi?

Ofsayd oyun qaydası pozuntusudur və kart tələb etmir. Kart yalnız əlavə davranış pozuntusu və ya etiraz, topu uzağa vurmaq kimi intizamsızlıq olduqda verilə bilər.

İkinci sarı vərəqəni VAR yoxlayırmı?

Yoxlayırmı sualının cavabı qısadır, yox. VAR yalnız birbaşa qırmızı vərəqə ilə nəticələnə biləcək epizodları, həmçinin qarışıq şəxsiyyəti və penalti, qol kimi böyük qərarları yoxlayır.

Qapıçı öz cərimə meydançasında topu əllə saxladığına görə qırmızı ala bilər?

Qapıçı öz cərimə meydançasında topu əllə götürə bilər və bu qayda pozuntusu sayılmır. Qapıçı qırmızı yalnız zorakı davranış, ağır təhlükəli oyun və ya aydın qol imkanını faulla pozduqda ala bilər.

Qırmızı vərəqə neçə oyun cəza gətirir?

Cəzanın müddəti yarışmanın intizam kodeksindən asılıdır. Adətən taktiki faulla qırmızı ən azı 1 oyun, zorakı davranış, tüpürmək və ya təhqiramiz hərəkətlər 3 və ya daha çox oyun cəzası gətirir.

Ehtiyat oyunçu və ya əvəzlənmiş oyunçu qırmızı ala bilər?

Bəli, ehtiyat oyunçu və ya artıq əvəzlənmiş oyunçu da qırmızı ala bilər. Bu halda həmin şəxs oyundan kənarlaşdırılır, komandanın meydandakı oyunçu sayı isə yalnız meydandakı futbolçu qırmızı alsa azalır.

Penalti və qırmızı birlikdə verilir?

Verilir, əgər müdaxilə topa oynamaq niyyəti olmadan tutulma, itələmə kimi olub aydın qol imkanını pozubsa və ya qol xəttində top qəsdən əllə saxlanılıbsa. Topa oynamağa dürüst cəhd edilən penalti epizodlarında isə adətən sarı göstərilir.

Qırmızıdan sonra əvəzetmə ilə meydandakı say bərpa oluna bilər?

Xeyr, qırmızıdan sonra komanda oyunu minimum bir nəfər az davam etdirir. Əvəzləmə yalnız taktiki cəhətdən istifadə olunur, meydandakı say 11 olmur.

Hakim epizoddan sonra qırmızını geri götürə bilər?

Əgər oyun davam etdirilib üstünlük verilibsə və sonra dayanıbsa, hakim qaydanı tətbiq edib qırmızı göstərə bilər. VAR müdaxiləsi ilə açıq səhv təsdiqlənərsə qırmızı qərar dəyişdirilə və ya təsdiqlənə bilər.